Zaburzenia psychiczne u dzieci

Psychiatrzy, psychologowie i psychoterapeuci biją na alarm – szacuje się, że co piąte dziecko cierpi z powodu zaburzeń psychicznych. Czym są dokładnie zaburzenia psychiczne? Jak się objawiają? Co robić, gdy podejrzewasz, że dziecko cierpi z ich powodu?

Kategoria bloga:

Zaburzenia i problemy psychiczne jeszcze nie tak dawno temu były absolutnym tematem tabu. Stygmatyzowały i praktycznie wykluczały ze społeczeństwa. O chorobach psychicznych się nie mówiło, udawało się, że nie istnieją. To wpływało też na mizerny procent ludzi, którzy postanowili leczyć swoje problemy. I choć obecnie sytuacja nie jest jeszcze taka, jak mogłaby być, a Polsce nadal daleko do otwartości społeczeństwa zachodu, sytuacja jest już dużo lepsza. To bardzo ważna i potrzebna zmiana.

Zaburzenia psychiczne – definicja

Zaburzenia psychiczne jeszcze nie tak dawno temu były absolutnym tematem tabu – nie mówiło się o nich i udawało, że nie istnieją, a osoby dotknięte takimi zaburzeniami były stygmatyzowane. Sytuacja nadal nie jest jeszcze tak dobra, jak powinna być. Jednak coraz więcej osób zdaje sobie sprawę z tego, że zaburzenia psychiczne to zaburzenia zdrowotne i jak wszystkie inne problemy natury zdrowotnej, wymagają fachowej, lekarskiej pomocy. Czym w swej istocie są zaburzenia psychiczne?

Zaburzenia psychiczne to nic innego jak brak integracji lub inne nieprawidłowości, które występują pomiędzy ludzkim umysłem i rzeczywistością. Niegdyś trzymano osoby z problemami natury psychicznej w ukryciu, dlatego nie mówiło się o nich zbyt dużo. Wiele osób nawet nie decydowało się na podjęcie leczenia w obawie przed społecznym wykluczeniem i napiętnowaniem.

Dzisiaj już jest już o wiele lepiej – ludzka świadomość zmieniła się na tyle, by coraz więcej osób decydowało się podjąć leczenie, gdy czuje, że jest mu ono potrzebne. Także rodzice coraz częściej decydują się poszukać pomocy lekarza psychiatry, jeśli podejrzewają, że z dziecko cierpi z powodu jakichś problemów psychicznych. A statystyki są alarmujące. Lekarze psychiatrzy zwracają uwagę, że co piąte dziecko w Polsce może borykać się z problemami psychicznymi. To już prawdziwa epidemia problemów psychicznych pośród dzieci i młodzieży. Zaburzenia tego rodzaju są już całkiem powszechne w społeczeństwie, nie znaczy to jednak, że należy je bagatelizować. Jeśli dostrzeżesz w zachowaniu Twojego dziecka coś, co Cię zaniepokoi – reaguj.

Nie bój się skorzystać z pomocy lekarza psychiatry – długoterminowe efekty przyniesie dopiero psychoterapia. Pamiętaj, że nie wszystkie problemy psychiczne leczy się farmakologicznie – farmakologia jest tylko jednym z elementów leczenia. Ogromną rolę odgrywa też psychoterapia, która pomaga zmierzyć się z problemami, zrozumieć ich naturę i może pomóc nauczyć się panować nad własnymi emocjami czy odruchami. Zrozumienie istoty problemu pozwala na zmierzenie się z nim i zastąpienie niezdrowych bodźców tymi właściwymi i akceptowalnymi społecznie.

Zaburzenia psychiczne – objawy

Zaburzenia psychiczne są bardzo różnorodne, dlatego nie ma mowy o jednolitej gamie objawów i zachowań, które przejawiają wszyscy z problemami natury psychicznej. Nadal jednak możesz zaobserwować pewne symptomy, które powinny Cię zaniepokoić. Jeśli zachowanie Twojego dziecka zaczyna się zmieniać, nie czekaj aż będzie za późno i reaguj – szybka reakcja może mu bardzo pomóc. Jakie objawy mogą się przejawiać w przypadku zaburzeń psychicznych?

Pamiętaj, że zaburzenia psychiczne mogą wystąpić niezależnie od wieku dziecka – dlatego niepokojące symptomy możesz zauważyć także u najmłodszych dzieci. W takim wypadku powinny Cię zaniepokoić wszelkie problemy rozwojowe – zaburzenia mowy, zbyt późne opanowywanie typowych umiejętności, czy brak zainteresowania relacjami społecznymi. Nawet u niemowlęcia można zauważyć, że nie czuje potrzeby utrzymywania kontaktów z członkami rodziny, a to może być objaw zaburzeń psychicznych. U tak małych dzieci najczęściej można zaobserwować zaburzenia ze spektrum autyzmu.

W przypadku starszych dzieci najbardziej niepokojące powinny być dla Ciebie nagłe i niespodziewane zmiany. Na przykład, jeśli dziecko do tej pory było otwarte i towarzyskie, a nagle staje się wycofane i nie chce spędzać czasu z innymi. Problemy w nauce też mogą być dla Ciebie sygnałem, że dzieje się coś niedobrego. Zwłaszcza, jeśli wcześniej dziecko nie miało żadnych kłopotów z nauką i chętnie chodziło do szkoły.

Nie każdy, kto ma zaburzenia psychiczne jest smutny, pozbawiony energii i apatyczny – może się tak zdarzyć, ale nie jest to regułą. Dużo osób potrafi maskować objawy swoich problemów, bo boi się wykluczenia i stygmatyzacji.

Zaniepokoić Cię mogą jednak problemy z koncentracją, bezsenność czy nękające, powracające koszmary. Także zachowania agresywne czy autoagresywne są znakiem, że dzieje się coś niedobrego. To w skrajnych przypadkach może zakończyć się nawet próbą samobójczą, dlatego trzeba działać jak najszybciej.

Także problemy w sferze społecznej mogą być niepokojące. Jeśli dziecko nie umie nawiązywać kontaktów z rówieśnikami, podtrzymywać tych znajomości lub nie jest tym w ogóle zainteresowane – to znak, że dzieje się coś złego. Takim znakiem jest też sytuacja, w której dziecko z dnia na dzień wycofuje się z życia towarzyskiego.

Objawami zaburzeń psychicznych mogą okazać się także problemy z emocjami – rozdrażnienie, częste wybuchy złości czy ataki płaczu. Ogólnie lekarze i specjaliści przyjmują, że zaburzenia psychiczne objawiają się w czterech obszarach, do których zaliczają się:

  • Zmiany w zachowaniu,

  • Opóźnienia w rozwoju

  • Zaburzenia emocjonalne

  • Problemy z nawiązywaniem i utrzymywaniem relacji międzyludzkich

Mogą one występować razem lub osobno – żadnego z tych problemów nie wolno jednak lekceważyć, by nie rozwinęły się w jeszcze poważniejsze zaburzenia.

Zaburzenia psychiczne – rodzaje

Zaburzenia psychiczne są tak różnorodną grupą, że lekarze psychiatrzy i naukowcy rozróżniają je na różne obszary. Pamiętaj też o tym, że choć na kryzysy emocjonalne i wystąpienie zaburzeń psychicznych narażone są dzieci w każdym wieku – u każdego z nich mogą wystąpić też zupełnie inne objawy.

Nie każde z tych zaburzeń i problemów musi też wymagać leczenia farmakologicznego – na wczesnych etapach może okazać się, że wcale nie jest ono potrzebne, a najważniejszą rolę w procesie powrotu do zdrowia i stworzenia sobie zdrowych wzorców, które wyprą te niewłaściwe, będzie psychoterapia. W innych przypadkach farmakologia może być stosowana jako terapia pomocnicza – nadal psychoterapia będzie w stanie przynieść najlepsze rezultaty i pomóc osobie dotkniętej problemami, odnaleźć się w świecie – panować nad emocjami, nawiązywać i utrzymywać kontakty z innymi ludźmi, czy poradzić sobie z innymi zaburzeniami.

Stosowana forma leczenia i terapii zaburzeń psychicznych zależy w dużej mierze od indywidualnych czynników, a także od tego, w jakim obszarze zaburzeń występują. Lekarze psychiatrzy wyróżniają:

  • zaburzenia osobowości – tutaj mieszczą się wszystkie niespójne zachowania, a także wszelkie problemy z funkcjonowaniem w społeczeństwie

  • zaburzenia psychosomatyczne – zaburzenia psychiczne występują razem z innymi objawami, na przykład tymi związanymi z bólem i są ze sobą nierozerwalnie związane

  • zaburzenia psychotyczne – wszelkie zaburzenia myśli, świadomości, aktywności, emocji, czy stany, w których osoba chora doświadcza omamów i innych urojeń

  • zaburzenia nerwicowe – tutaj znajdują się wszelkie fobie czy natręctwa

  • uzależnienia – uzależnić można się praktycznie od wszystkiego, dzieci i młodzież też są narażone, na przykład na uzależnienie od Internetu, telefonu czy dopalaczy.

Zaburzenia psychiczne u dzieci

Leczeniem zaburzeń psychicznych w przypadku dzieci i młodzieży zajmuje się psychiatria dziecięca. Na zaburzenia psychiczne cierpi aż 20 procent dzieci – duża część z nich to zaburzenia depresyjne i nerwicowe. Nie wszystkie zaburzenia psychiczne wymagają leczenia farmakologicznego, choć wszystkie wymagają konsultacji u lekarza psychiatry.

Do lekarza psychiatry możesz zgłosić się z dzieckiem, jeśli zaobserwowałeś niepokojące Cię objawy i podejrzewasz wystąpienie zaburzeń psychicznych. Takie rozwiązanie może zaproponować też psycholog lub psychoterapeuta – jeśli dziecko wcześniej uczęszczało na terapię lub odbywało spotkania z psychologiem.

Psychiatrzy dziecięcy notują wzrost liczby pacjentów szczególnie w okresie jesienno-zimowym, gdy najwięcej dzieci potrzebuje wsparcia i leczenie – jest to też związane z mniejszą ilością światła słonecznego, co ma wpływ na rozwój depresji.

Psychoterapia w przypadku zaburzeń psychicznych jest wskazana – psychoterapię może zaproponować również lekarz psychiatra po konsultacjach – terapia pomoże dziecku zwalczyć złe wzorce zachowań i wypracować nowe, radzić sobie z emocjami, czy nauczyć się nawiązywać relacje z drugim człowiekiem.

W przypadku dzieci wskazane są nie tylko terapie indywidualne u psychologa dziecięcego, ale też rodzinne – w końcu rodzina jest najbliższym środowiskiem dziecka, a dziecko potrzebuje przede wszystkim wsparcia i zrozumienia. Terapia pomoże w odbudowaniu i umocnieniu silnych, rodzinnych więzi.

Jeśli zaburzenia przeszkadzają dziecku w nawiązywaniu kontaktów – bardzo dobre rezultaty przyniesie także terapia grupowa. To właśnie tam dziecko będzie miało szanse otworzyć się przed osobami w swoim wieku i razem z nimi nauczyć się nawiązywać relacje. Podczas takiej terapii wszyscy mają zbliżone problemy, co pozwala na łatwiejsze otworzenie się.

W przypadku leczenia i terapii zaburzeń psychicznych bardzo ważna jest też umiejętność radzenia sobie z emocjami, w tym też ze stresem – także tego dziecko może się nauczyć podczas terapii.

Leczenie zaburzeń u dzieci i młodzieży

Leczenie zaburzeń u dzieci i młodzieży

Umów wizytę u psychologa dziecięcego

Jeśli podoba Ci się ten artykuł, udostępnij go swoim znajomym.