Depresja w ciąży

Depresja w ciąży to choroba. Może powstać w związku z nową życiową sytuacją, jaką jest zajście w ciążę, a także mieć związek z wcześniejszymi problemami, takimi jak zaburzenia afektywne. W tym drugim przypadku, zmiany hormonalne oraz stres związany z ciążą mogą spowodować nawrót choroby. Jakie czynniki powodują depresję poporodową, jakie są jej objawy i jak wygląda leczenie depresji poporodowej.

Kategoria bloga:

Jak pokazują statystyki, między 10–20% kobiet w ciąży cierpi na depresję. Depresja ciążowa to specyficzna odmiana tej choroby. Może przejawiać się między innymi uczuciem niepokoju o przyszłe dziecko czy też po prostu poddenerwowaniem całą, bądź co bądź, stresującą sytuacją.

Czynniki depresji w ciąży

Na depresję ciążową chorują najczęściej kobiety w niechcianej ciąży. Pojawia się ona zazwyczaj w I jej trymestrze. Może wystąpić także w III trymestrze ciąży, z powodu obaw o poród i zdrowie dziecka. Innym czynnikiem ryzyka może być także obawa przed nie spełnieniem się w roli matki. Kobiety boją się, że nie poradzą sobie z ogromną odpowiedzialnością, jaką jest wychowywanie dziecka, nie sprostają wymaganiom. Do tego dochodzi także strach przed byciem ocenianą.

Częściej niż o depresji można mówić o pojawieniu się zmiany nastroju, gwałtownej i często bardzo znaczącej. Tyczy się to zarówno kobiet w nieplanowanej ciąży jak i tych, które do ciąży długo się przygotowywały. Ciąża i poród są rzeczą jedyną w swoim rodzaju, do której nie można się przygotować. Nie jesteśmy w stanie przewidzieć jak zareagujemy na wieść o ciąży, a także jak będziemy się czuć w trakcie jej trwania. Dodatkowo, podczas ciąży dochodzi do zmian hormonalnych, które w znacznym stopniu wpływają na nasze emocje, samopoczucie a nawet zachowanie.

Skutki depresji ciążowej

Skutki depresji ciążowej mogą być różnorodne. Przede wszystkim warto zdać sobie sprawę, że dotyczą one nie tylko matki, ale także i rozwijającego się dziecka. Wśród matek chorych na depresję szczególnie częste wydają się zaburzenia snu oraz apetytu. Niestety, obok nich miejsce mają także dolegliwości bardziej tragiczne w skutkach, takie jak:

  • nadużywanie alkoholu;
  • nadmierne przyjmowanie leków;
  • zażywanie substancji psychoaktywnych;
  • niechęć do dziecka;
  • myśli samobójcze;
  • działanie na niekorzyść płodu;
  • próby wywołania poronienia;
  • samobójstwa.
  • Wpływ depresji ciążowej na dziecko

Matka i dziecko podczas ciąży to swoista jedność. To co robi, co je, w jaki sposób żyje i co odczuwa matka ma znaczący wpływ zarówno na rozwijający się płód, jak i dziecko po porodzie, podczas bycia niemowlakiem a nawet w późniejszym dorosłym życiu. Niestety to samo tyczy się depresji. Jak pokazują badania, choroba depresyjna kobiety w ciąży zwiększa ryzyko wystąpienia tej choroby u dziecka. Szczególnie groźna jest depresja nieleczona, która w ogromnym stopniu oddziałuje na dziecko. Przyszła matka w stanie depresji może nie dbać o siebie i swoje zdrowie, przez co nie dba także o płód. Na skutek takiego zachowania, dzieci kobiet chorujących na depresję w trakcie ciąży, często rodzą się przed terminem co wiążę się także z mniejszą punktacją w skali Apgar. Dodatkowo, w przyszłości dzieci rozwijające się w organizmie matki depresyjnej, mogą mieć problemy natury emocjonalnej, być bardziej nerwowe, a także posiadać zaburzoną relację matka – dziecko. Dlatego tak ważne jest, aby w porę zdać sobie sprawę z problemu i zgłosić się po pomoc do specjalisty. Depresja w ciąży zwiększa prawie dwukrotnie ryzyko wystąpienia przedwczesnego porodu, zachorowania na cukrzycę oraz cesarskiego cięcia. W dłuższej perspektywie wpływa negatywnie na rozwój dziecka, zarówno emocjonalny jak i społeczny.

Wsparcie partnera

Depresja to choroba, która w ogromnej mierze dotyczy naszych uczuć i emocji. Dlatego niezwykle ważne w procesie jej leczenia jest wsparcie ze strony partnera. Ciężarna kobieta zawsze powinna odczuwać, że ma w swoim partnerze oparcie. To on jest osobą, na której polega, która powinna o nią dbać i wspierać na każdym kroku. W końcu ciąża jest sprawą ich obojga. Ma to szczególne znaczenie w przypadku kobiet chorujących na depresję ciążową. Mężczyzna, którego partnerka cierpi na depresję, powinien dołożyć wszelkich starań, aby jej pomóc. Wspierać ją, okazywać pozytywne uczucia. Czasem wystarczy zainteresować się problemami, z którymi boryka się partnerka i pomóc jej sobie z nimi poradzić. Można powiedzieć, że często to właśnie na barkach partnera chorej kobiety spoczywa zauważenie jej problemu i podjęcie decyzji o zgłoszeniu się po pomoc do specjalisty. Kobieta cierpiąca na depresję nie zawsze będzie potrafić adekwatnie ocenić swój stan. Stąd tak ważna jest uważność partnera i wrażliwość na wszelkie oznaki choroby. Nie można nigdy dopuścić do sytuacji, w której partnerka zostaje sama z nękającymi ją problemami. Wsparcie ze strony najbliżej osoby jest praktycznie niezbędne w procesie leczenia depresji.

Rozpoznanie choroby

Kobieta w ciąży, która zaczyna mieć coraz gorsze samopoczucie, jest nieustannie w osłabionym nastroju, nic jej się nie chce, czuje się źle sama ze sobą, oczywiście może pomyśleć, że dzieje się z nią coś niepokojącego i sama zgłosić się po pomoc. Niestety, samoświadomość wystąpienia choroby depresyjnej u kobiet w ciąży jest bardzo rzadka. Dlatego niezwykle ważne jest aby przede wszystkim, osoby najbliższe z jej otoczenia zwracały uwagę na to, jak radzi sobie z nową sytuacją. Szczególnie istotny jest tutaj partner, który przebywając z partnerką na co dzień, powinien być czujny na wszystkie, nawet najdrobniejsze znaki.

Istotna w rozpoznaniu depresji ciążowej jest także uważność lekarza ginekologa prowadzącego ciążę. Powinien zbierać informacje nie tylko na temat rozwoju płodu, ale także choćby pytać kobietę jak radzi sobie w nowej sytuacji, co odczuwa. Jeśli zauważy niepokojące sygnały, powinien zachęcić ciężarną do wizyty u psychologa lub psychiatry. Zdarza się że symptomy nasilą się po urodzeniu dziecka, wtedy mamy do czynienia z depresją poporodową.

W ostatnim czasie ginekolodzy zostali wyposażeni w narzędzia diagnostyczne, które są niezwykle pomocne w rozpoznaniu choroby depresyjnej u kobiet w ciąży. Są to kwestionariusze, najczęściej do samodzielnego wypełnienia przez pacjentkę. Otrzymane z ich pomocą informacje, są pomocne w wyróżnieniu kobiet, które mogą potrzebować pomocy specjalisty z zakresu psychologii lub psychiatrii.

Leczenie depresji ciążowej

Depresję w ciąży trzeba leczyć. To nie podlega żadnej wątpliwości. Nie musi to być jednak od razu farmakoterapia. Należy bowiem pamiętać, że przyjmowane przez kobiety w ciąży leki, mogą mieć niemały wpływ na rozwijające się w ich ciele dziecko.

Gdy pojawiają się przesłanki, że kobieta może cierpieć na depresję, pierwszym krokiem jest udanie się na konsultację psychologiczną. Psycholog posiadając odpowiednią wiedzę i narzędzia będzie w stanie potwierdzić nasze przypuszczenia o wystąpieniu choroby lub wykluczyć tę opcję. Jeśli okaże się, że objawy faktycznie mogą świadczyć o chorobie, należy rozpocząć leczenie. Z początku będzie to najprawdopodobniej psychoterapia. Są to regularne spotkania z psychologiem, mające na celu poznanie przyczyny wystąpienia problemów oraz nauki jak sobie z tymi problemami radzić, jak rozumieć to co czujemy i jak postępować, gdy w naszej głowie pojawiają się na przykład negatywne myśli.

Kobiety borykające się z depresją ciążową często mają ogromne oczekiwania wobec samych siebie. Chcą idealnie sprawdzić się w roli matki, ale obawiają się, że w ogóle sobie nie poradzą.

W przypadkach gdy objawy depresji silnie dokuczają nam w codziennym funkcjonowaniu, psycholog może poradzić ciężarnej, aby wybrała się do psychiatry. Psychiatra tym różni się od psychologa, że jest lekarzem i posiada wiedzę medyczną aby przypisać chorującej osobie leki psychotropowe. W przypadku depresji ciążowej, psychiatra, dostrzegając taką potrzebę, może zdecydować się na przepisanie kobiecie leków antydepresyjnych lub też/i uspokajających. Powinna to być jednak ostateczność, ponieważ biorąc pod uwagę stan kobiety, ryzyko powikłań ciążowych. Jak wiadomo bowiem, leki przedostają się do płodu przez łożysko i mogą negatywnie wpłynąć na jego rozwój. Dlatego w czasie ciąży farmakoterapię stosuje się bardzo ostrożnie i tylko, gdy jest to niezbędne. Ale nawet wtedy, gdy wprowadzimy do leczenia leki, nadal kontynuowana jest psychoterapia. Leki są w stanie pomóc jedynie doraźnie, a tylko dzięki leczeniu pod okiem specjalisty psychoterapeuty jesteśmy w stanie wyleczyć się z depresji.

Jeśli podoba Ci się ten artykuł, udostępnij go swoim znajomym.