Nerwica – objawy, przyczyny, leczenie

Kategoria bloga:

Żyjemy w świecie pełnym napięć, stresów i codziennej gonitwy. Kiedy przestajemy sobie z tym wszystkim radzić, gdy czujemy, że dochodzimy do granic wytrzymałości, często mówimy o sobie, że mamy nerwicę. Kiedy sformułowanie to jest uzasadnione? Co to jest nerwica? Jakie są jej objawy? Dlaczego się rozwija? I jak ją leczyć? Spróbujmy odpowiedzieć na te pytania.

Nerwica – Objawy

Nagle odczuwasz kłujący ból w sercu. Ciśnienie jest bardzo wysokie. Ciężko ci się oddycha. Boisz się, że to może być serce. Łapiesz taksówkę i pędzisz na pogotowie. Tam robią ci setki badań, oglądają z każdej strony, prześwietlają…. i nic. Diagnoza lekarza: – Jest pan zdrowy jak ryba. Polecam wizytę u psychologa.

Zwykle objawy somatyczne to jedne z pierwszych symptomów nerwicy. Mogą one dotyczyć w zasadzie każdego układu biologicznego człowieka. Bóle głowy, bóle brzucha, skoki ciśnienia, ucisk w klatce piersiowej, biegunki, wymioty, impotencja. To tylko kilka z możliwych opcji. Tego typu objawy nie są jednak regułą. Mogą też wystąpić inne, na przykład tzw. zaburzenia przeżywania. Dotykają one sfery emocji, a przejawiają się w wewnętrznych napięciach, lękach, nadmiernym smutku, rozdrażnieniu, zmęczeniu, braku energii czy w problemach z koncentracją i pamięcią. Istnieją również objawy nerwicy widoczne w zachowaniu, czyli między innymi wybuchy złości, nieśmiałość czy zaburzenia snu.

Czy to oznacza, że z twoim ciałem dzieje się coś niepokojącego? W żadnym razie – żadne z tych objawów nie świadczy o uszkodzeniu narządów ciała. Pojawiają się mimo że same narządy, w tym także ośrodkowy układ nerwowy, funkcjonują prawidłowo. Są to więc wyłącznie zaburzenia czynności funkcji organizmu, których nie wykrywają żadne badania lekarskie. Pojawienie się ich może w pierwszej chwili wydawać się lekarzowi wręcz niezrozumiałe. Zazwyczaj proponuje on pacjentowi przejście przez szereg badań, a dopiero kiedy badania niczego nie wykrywają, wówczas uznaje, że ich przyczyna tkwi w psychice pacjenta.

Nerwica – rodzaje nerwicy

Nowoczesne systemy diagnostyczne unikają już nazywania jakiegoś zaburzenia nerwicą i zamiast niej proponują inne jednostki chorobowe. Mimo to psychiatrzy uważają stosowanie tej nazwy za uprawnione z punktu widzenia terapeutycznego, gdyż zaburzenia te rozumie się podobnie i w podobny sposób się leczy.

Istnieją różne rodzaje nerwic, a ich klasyfikacja zależy głównie od dominujących objawów:

  • Nerwica natręctw charakteryzuje się obsesyjnymi myślami i powtarzającymi się czynnościami np. mycia rąk, sprawdzania zamknięcia drzwi itp.

  • Nerwica depresyjna dominuje obniżenie nastroju

  • Nerwica lękowa nieokreślony lęk po napady paniki

  • Nerwica neurasteniczna to taka, w której głównym objawem jest zmęczenie nawet prostymi czynnościami życiowymi

  • Nerwica histeryczna to często objawy somatyczne, teatralne omdlenia, porażenia itp.

Przyczyny Nerwicy

Dlaczego nerwica dotknęła właśnie mnie? Jakie są jej przyczyny? Czy można było jej jakoś zapobiec? W ujęciu psychodynamicznym przyczyną nerwic są nierozwiązane konflikty wewnętrzne, które dają o sobie znać właśnie poprzez różne, opisane powyżej objawy. A czym są konflikty wewnętrzne? To nasze własne, silnie umotywowane życzenia, potrzeby lub lęki określane jako konfliktowe motywacje. Zwykle dotyczą naszych pragnień seksualnych, tajonej złości, rywalizacji, władzy, autonomii i szacunku do siebie, czasem też potrzeby bycia cenionym i kochanym albo nawet podziwianym.

Pojawiają się kiedy to, czego tak bardzo pragniemy, odbiega od rzeczywistej sytuacji i od pełnionej przez nas roli społecznej. Czy nie można jakoś zaradzić podobnym konfliktom? Problem tkwi w tym, że motywacje konfliktowe powstają poza sferą naszej świadomości. Ich wyrażenie mogłoby być bowiem zbyt bolesne, wywołując serię nieprzyjemnych uczuć, takich jak: lęk, poczucie winy, strach, depresja lub wstyd. Nie oznacza to jednak, że nierozwiązane konflikty wewnętrzne są mostem, który nieuchronnie zaprowadzi nas na nerwicowe ścieżki.

Przecież każdy z nas czegoś pragnie i czegoś się boi, a życie pisze dla nas swoje własne scenariusze, nie zawsze takie, o jakich marzymy. Przyczyny nerwicy mają zazwyczaj swe źródło głębiej – wiążą się z kompilacją kilku różnych czynników: ogólnego stanu psychofizycznego (np. sytuacja osłabienia organizmu chorobą fizyczną), trudnych sytuacji życiowych (zwłaszcza tych wywołujących długotrwały stres i urazy psychiczne) oraz tzw. konfliktów wewnętrznych. Pojedynczy czynnik to za mało, żeby wywołać nerwicę, ale pojawienie się wszystkich na raz sprawia, że ryzyko jej wystąpienia jest bardzo wysokie.

Nerwicowe sytuacje, nerwicowa osobowość

Nie jesteśmy w żaden sposób uodpornieni na deszcz spadających na nas życiowych nieszczęść. Śmierć kogoś bliskiego, rozwód, zwolnienie z pracy, narodziny dziecka – wszystko to może nas dopaść nagle, bez żadnego ostrzeżenia. Silny stres związany z podobnymi sytuacjami może spowodować nerwicę sytuacyjną. Może ona pojawić się również wskutek przeciążenia, przepracowania i nadmiaru obowiązków. Każdy człowiek ma pewien określony próg wytrzymałości na stres i kiedy własne metody radzenia sobie z nim okazują się niewystarczające, wzrasta ryzyko rozwoju nerwicy.

A co jeśli nic takiego nie wydarzyło się w twoim życiu, a jednak dopadła cię ta podstępna choroba? Taka sytuacja również jest możliwa. Nerwica może bowiem przejawiać się także jako neurotyczny rozwój osobowości. Wtedy na twój sposób patrzenia na świat nie wpływają tak bardzo okoliczności zewnętrzne, jak twoje własne lękowe nastawienie do różnych sytuacji i przesadne reagowanie nawet na neutralne wydarzenia, nadmierny stres, smutek, sprzeczne emocje lub sztywna osobowość.

Leczenie i terapia nerwicy

Odpowiednim sposobem leczenia nerwicy jest psychoterapia, rzadziej farmakoterapia (zwłaszcza przy nerwicy natręctw, nerwicy lękowej czy depresyjnej). Bardzo skuteczna okazuje się psychoterapia psychodynamiczna, która nie poprzestaje na przyglądaniu się objawom choroby, ale po nitcie do kłębka rozpoznaje jej przyczyny – dociera do wewnętrznych konfliktów, odsłania ich bolesne miejsca i powoli leczy otwarte rany. Uświadomienie sobie tych konfliktów, przepracowanie ich we własnym tempie, indywidualnie dobranymi metodami to jedyny sposób na powrót do normalnego funkcjonowania.

Farmakoterapia nerwicy stosowana jest w momencie gdy pacjent nie radzi sobie z bieżącymi lękami, mocno ogranicza codzienne funkcjonowanie, boi się wyjść z domu, nie panuje nad czynnościami przymusowymi (np. ciągłe mycie rąk), ma objawy obsesyjne dotyczące własnego zdrowia, zdrowego żywienia czy ogólnej czystości w domu. Lekarz psychiatra podaje wtedy leki o działaniu uspokajającym, mogą to być również antydepresanty, tak aby obniżyć objawy nerwicy. Leki niestety leczą tylko skutki nerwicy tak więc jedynym potwierdzonym i skutecznym leczeniem nerwicy jest psychoterapia, a podawanie leków ma ułatwić pacjentowi podjęcie psychoterapii.

Udostępnij: