Uzależnienie od gier komputerowych – Jak z nim walczyć

Komputer jest już najzupełniej powszechnym elementem codzienności. Można go znaleźć w praktycznie każdym domu, zwłaszcza jeśli zamieszkują go młodzi ludzie. Często nawet w danym gospodarstwie domowym każdy ma swój własny komputer. Także dostęp do niego przez coraz młodsze dzieci jest coraz łatwiejszy. Spędzanie przy nim wolnego czasu jest bardzo kuszące. Kusi nie tylko Internet, ale też gry komputerowe. Zarówno te dostępne online, jak i te, w które gra się samodzielnie w zaciszu własnego domu.

Jakie są objawy uzależnienia od gier komputerowych? Czym może to skutkować? Jak to leczyć? Przeczytaj do końca!

Kategoria bloga:

Kogo dotyka uzależnienie od gier komputerowych?

Uzależnienie od gier komputerowych może najbardziej kojarzyć się z młodym pokoleniem – dzieci i młodzież często sięgają po gry komputerowe jako sposób spędzania wolnego czasu i jest to dla nich tak samo naturalne jak dla pokolenia ich rodziców czy dziadków oglądanie telewizji. Każde pokolenie ma swoje medium artystyczne, które jest jego swoistym głosem, w tym przypadku są to właśnie gry komputerowe.

Jednak nie tylko dzieci i nastolatkowie są na to narażenie. Branża gier komputerowych jest niezwykle rozwinięta, e-sport jest już uznaną dziedziną, a zawodowi gracze wzbudzają szacunek i zarabiają ogromne sumy pieniędzy. To wystarcza, by i studenci i młodzi dorośli wsiąkli w świat gier – czasami może to doprowadzić właśnie do uzależnienia.

Także osoby dorosłe i starsze, które wcale nie myślą o grach w kategoriach zawodu i wielkiej sławy mogą się uzależnić od gier – to rozrywka, która łączy ludzi ponad pokoleniami, dlatego każdy znajdzie coś odpowiedniego dla siebie. Odpowiednia gra może wciągnąć każdego i u każdego wywołać uzależnienie. Mocno narażone na nie są zwłaszcza osoby samotne, ale nie jest to reguła – także osoba, która ma rodzinę może popaść w nałóg.

Przyczyny uzależnienia od gier komputerowych

Gry komputerowe kuszą rozgrywką, fabułą, możliwością nawiązywania kontaktów z innymi ludźmi. Rozwijają refleks i koncentrację, pozwalają na naukę obcych kultur i języków. To wszystko bardzo pozytywne i nie doprowadzi do uzależnienia – jednak, gdy gry komputerowe zaczynają zastępować cały świat i stają się najważniejsze – wtedy łatwo popaść w nałóg. Jakie są przyczyny takiego stanu rzeczy?

W przypadku gier online poza samą grą ważne jest też nawiązywanie kontaktów i poczucie przynależności do grupy – to może być sposób na zaspokajanie potrzeby towarzystwa i dać poczucie, że jest się częścią czegoś większego, co może doprowadzić do uzależnienia.

Przyczyn uzależnienia od gier komputerowych można doszukiwać się w sferze społeczno-rodzinnej. Człowiekowi, któremu rodzina nie daje poczucia bezpieczeństwa i przynależności, któremu trudno jest też nawiązywać realne kontakty, łatwiej jest uciec w świat gier, który uznaje za bezpieczny.

Ważna jest też samoocena – jeśli ktoś czuje, że ma władzę w grach komputerowych, bo jego postać jest odpowiednio potężna i w danym fikcyjnym świecie jest kimś, może nie chcieć z tego zrezygnować. Zwłaszcza jeśli jego samoocena jest odpowiednio niska i próbuje sobie z tym jakoś radzić.

Znaczenie mają też predyspozycje charakteru – niektóre osoby mają większe szanse na uzależnienie. Osoby nieśmiałe, wycofane, którym trudno jest funkcjonować w społeczeństwie, szukają akceptacji i zrozumienia w świecie gier.

Objawy uzależnienia od gier komputerowych

Komputer jest dla wielu osób sposobem na spędzanie wolnego czasu. Uzależnić się można od korzystania z niego lub też od konkretnej czynności na niej wykonywanej – może to być korzystanie z Internetu, oglądanie filmów i seriali lub też gry komputerowe. W tym przypadku komputer jest tylko narzędziem, które doprowadza do uzależnienia.

Gry komputerowe stają się coraz bardziej dostępne i atrakcyjne dla ludzi w praktycznie każdym wieku – dlatego uzależnienie może wystąpić zarówno u dzieci, jak i osób dorosłych. Nikt nie jest bezpieczny, czasami granica między po prostu graniem i przyjemnym spędzaniem wolnego czasu, a popadnięciem w nałóg i utratą kontroli jest bardzo płynna, dlatego należy mieć to zawsze na uwadze. Nie oznacza to, że należy całkowicie zrezygnować z tej rozrywki. Należy za to nauczyć się stawiać granice – w przypadku osób dorosłych – i uczyć tego dzieci. Jakie są objawy uzależnienia?

  • Brak poczucia czasu – kila godzin spędzonych w grze mija jak kilka minut, co często może prowadzić do zarwania nocy lub przeoczenia ważnych wydarzeń

  • Problemy ze snem – nie tylko poświęcanie czasu na sen, by grać na to wpływa. Takie osoby bardzo często cierpią na bezsenność, a gdy już uda im się zasnąć, mogą dręczyć je koszmary i sny dotyczące gier i spędzania czasu przy komputerze.

  • Mogą wystąpić zaburzenia lękowe spowodowane brakiem dostępu do gier w danym momencie

  • Pojawiają się problemy natury emocjonalnej – nagłe odłączenie gry czy awaria prądu mogą powodować wybuchy płaczu lub agresji

  • Pojawiają się tiki nerwowe – osoba uzależniona może nieświadomie powtarzać ruchy myszką lub te, które wykonuje, gdy używa klawiatury

  • Nie jest w stanie skupić się na czymś innym niż na obiekcie swojego uzależnienia

  • Przykurcz i zanik mięśni

  • Problemy ze wzrokiem

  • Poświęcanie całego swojego wolnego czasu na gry

  • Izolowanie się społeczne, bo spotkania towarzyskie zajmują cenny czas, który można spędzić na graniu

Nawet jeśli dziecko lub dorosła osoba uzależniona w danym momencie nie gra i nie przebywa przed komputerem, to ciągle o tym myśli i nie jest w stanie się skoncentrować. Wszystkie jej działania i przemyślenia skierowane są w stronę jak najszybszego dostania się znowu do wirtualnego świata, bo tylko to przynosi mu ulgę. Bez tego ciągle narasta stres i frustracja. Świat gry wydaje się być jedynym przyjaznym i relaksującym.

Jak zapobiegać uzależnieniu od gier komputerowych?

Gry same w sobie nie są czymś złym i nie należy ich demonizować – problemem jest dopiero uzależnienie i stawianie ich na pierwszym miejscu, przed wszystkim i wszystkimi. Jeśli obawiasz się, że Ty, Twoje dziecko lub ktoś Ci bliski zaczyna przejawiać niezdrowe zainteresowanie nimi – zacznij działać. Najgorsze, co można zrobić to pozwolić na zamknięcie się w świecie gier i popadanie w coraz mocniejsze uzależnienie. Dużo lepiej jest zapobiegać niż leczyć, dlatego tak ważna jest odpowiednia profilaktyka.

Możesz stworzyć harmonogram grania i się go trzymać lub pilnować, by był przestrzegany w przypadku dzieci. Najważniejsze jednak to pokazać – lub udowodnić sobie – że są inne, bardzo przyjemne i wartościowe sposoby spędzania wolnego czasu, a przy tym poznawania nowych, interesujących ludzi. Znalezienie zdrowej alternatywy pomoże zająć się czymś innym z pożytkiem dla siebie i otoczenia.

Skutki uzależnienia od gier komputerowych

Istnieją różnorodne skutki uzależnienia od komputera. Można je podzielić na sferę fizjologiczną, psychologiczną, moralną, społeczną i intelektualną. Wszystkie, poza tymi fizjologicznymi, są ze sobą nierozerwalnie związane. Chodzi tu przede wszystkim o zacieranie się granic między światem wirtualnym a tym rzeczywistym oraz o uważanie tego pierwszego za miejsce lepsze i bardziej przyjazne.

Tematy rozmów z osobą uzależnioną są coraz bardziej ograniczone, bo całe jej życie toczy się wokół gier komputerowych. Dochodzi też do utraty innych zainteresowań – wszystko co wcześniej przynosiło radość, przestaje mieć znaczenie. To samo dotyczy nawiązywania kontaktów z innymi ludźmi – przestają być one ważne, dlatego dochodzi do rozluźnienia i zerwania więzi międzyludzkich, także w obrębie rodziny. Może to doprowadzić do całkowitego rozpadu rodziny.

Uzależnienie od gier komputerowych dzieci i dorosłych może też doprowadzić do rozwoju depresji, co w skrajnych i nieleczonych przypadkach może doprowadzić nawet do pojawienia się myśli, planów i prób samobójczych.

Dochodzi też do zaniedbywania obowiązków domowych, zawodowych lub szkolnych. Osoba uzależniona traci też wszelkiego rodzaju ambicje i aspiracje, bo całe jej życie toczy się dookoła grania w gry. Dziecko opuszcza się w nauce, wagaruje, by zyskać czas na granie, a osoba dorosła zaniedbuje swoje obowiązki w pracy lub w ogóle przestaje do niej chodzić, co skutkuje zwolnieniem. To z kolei szybko doprowadza do problemów finansowych.

Istnieją jeszcze fizjologiczne skutki uzależnienia od gier komputerowych. Tutaj zalicza się wszelkie niekorzystne zmiany fizyczne, które zachodzą w organizmie osoby uzależnionej:

  • Bóle głowy

  • Bóle kręgosłupa

  • Wady postawy

  • Ból oczu

  • Pogorszenie wzroku

  • Choroby układu pokarmowego – związane z kiepskim stylem odżywania się, które często idzie w parze z nałogiem

  • Ogólne wycieńczenie organizmu – osoba taka może się odwodnić lub w ogóle zapomnieć spożywać posiłki

  • Padaczka ekranowa

Objawy te mogą występować w różnym natężeniu i nie muszą pojawić się wszystkie naraz, najczęściej dochodzi do wzrostu wagi, który związany jest z minimalną lub zerową aktywnością fizyczną oraz do rozmaitych wad postawy.

Leczenie uzależnienia od gier komputerowych

Uzależnienie od gier komputerowych jest takim samym nałogiem, jak każdy inny, dlatego leczone jest tożsamymi metodami. Leczyć można zarówno uzależnienie od gier komputerowych u dorosłych, jak i u dzieci. To właśnie dzieci i młodzież statystycznie są bardziej narażeni na pojawienie się tego problemu, dlatego nie wolno tego lekceważyć, bo negatywne skutki mogą zostać z dzieckiem już na całe życie. Jak wygląda leczenie?

Przede wszystkim trzeba uświadomić sobie, że konieczna jest pomoc specjalisty, bo nie jest to problem, z którym można poradzić sobie samodzielnie. Na początku może pojawić się faza wyparcia, ale to zupełnie normalne. Podczas jej trwania osoba uzależniona będzie twierdzić, że nie ma żadnego problemu, a jego otoczenie przesadza. Będzie sam siebie usprawiedliwiał i tłumaczył. Dlatego najważniejsze jest to, by osobie uzależnionej uzmysłowić problem i jego skalę. Dopiero potem przyjdzie czas na pomoc w wychodzeniu z nałogu.

Tutaj konieczna będzie psychoterapia uzależnień. Całkowite zrezygnowanie z korzystania z komputera czy grania w gry nie będzie konieczne, ale ważne jest to, by robić to poprawnie. Pomaga przygotowanie szczegółowego planu dnia, w którym będzie czas na gry, ale też na inne aktywności i spotkania towarzyskie.

Osoba uzależniona musi sobie zdać sprawę z tego, że można przyjemnie spędzać czas też na inne sposoby i nie wiązać gier komputerowych z jedyną dostępną formą przyjemności.

Podczas terapii uczy się też więcej na temat istoty problemu – uzmysławia sobie, dlaczego jest podatna na uzależnienie i co spowodowało jego wystąpienie. To pomaga unikać takich sytuacji w przyszłości i zastąpić wzorce niewłaściwe tymi pożądanymi.

Poza terapią indywidualną dobre skutki przynosi także terapia rodzinna – zwłaszcza, choć nie tylko, w przypadku uzależnionych dzieci. Każdy nałóg prędzej czy później doprowadza do nadwyrężenia więzi emocjonalnych u członków rodziny, dlatego wspólna terapia może pomóc zrozumieć osobę uzależnioną, co pozwoli jej łatwiej wyjść z problemu, a także odbudować zdrowe stosunki.

W przypadku uzależnień często organizowane są też terapie grupowe i grupy wsparcia, które pomagają osobie w nałogu poczuć się częścią jakiejś społeczności. W dodatku takiej, która nie ocenia, tylko rozumie, bo ma podobny bagaż doświadczeń.

Jeśli zauważasz u siebie lub kogoś bliskiego niepokojące Cię objawy nie czekaj i zacznij działać. Im szybciej, tym lepiej.

Jeśli podoba Ci się ten artykuł, udostępnij go swoim znajomym.