Zespół Otella – objawy, diagnoza i leczenie

Zespół Otella

Zespół Otella swoją nazwę wziął z jednego z dramatów Szekspira. Tam bohater kierowany demonicznymi podszeptami innego z bohaterów, Jago, zaczął wątpić w szczerość, wierność i lojalność swojej pięknej żony. Desdemona, żona Otella, nie zrobiła nic, by zasłużyć na takie podejrzenia – nie uchroniło jej to jednak przed ogromnym gniewem swojego męża, który zabił ją w szale zazdrości, a potem sam popełnił samobójstwo.

Czynnikiem, który wyzwolił u szekspirowskiego bohatera szaleńczą zazdrość, był jego chorąży i człowiek, którego Otello postrzegał za najbliższego przyjaciela – Jagon. W przypadku zespołu Otella czynnikiem, który wyzwala obłęd zazdrości jest alkohol. Zespół Otella jest bowiem bardzo ściśle związany z piciem alkoholu i jest rezultatem wieloletniego nałogu. Czasami jednak może rozwinąć się mimo braku uzależnienia od alkoholu – w takich przypadkach często towarzyszy innym chorobom i zaburzeniom psychicznym.

Za główną przyczynę zespołu Otella można uznać jednak alkohol – szacuje się, że rozwinął się on u 30% osób dotkniętych chorobą alkoholową – badania przeprowadzono na osobach, które poddały się leczeniu i rozpoczęły walkę z nałogiem. Zdecydowanie częściej dotyka on mężczyzn, choć zdarzają się również kobiety z alkoholowym obłędem zazdrości.

Główną przyczyną zespołu Otella jest więc alkohol. Wpływa on na postrzeganie osoby dotkniętej chorobą alkoholową – znacząco obniża też samoocenę. To sprawia, że osoba uzależniona zaczyna obawiać się, że partner bądź partnerka go porzucą. Jednocześnie doskonale zdaje sobie sprawę, że jego problemy z alkoholem faktycznie są odrzucające dla drugiej połowy. To wszystko zaczyna wzbudzać w nim coraz większą zazdrość.

Zespół Otella – objawy

Nie każdy rodzaj zazdrości od razu świadczy o tym, że dana osoba cierpi na zespół Otella. Zazdrość jest naturalnym zjawiskiem i towarzyszy ludziom w wielu sytuacjach. Zespół Otella to coś więcej niż po prostu zazdrość. To obłęd zazdrości, najczęściej wywoływany przez alkohol.

Osoba uzależniona od alkoholu i dotknięta syndromem Otella będzie żywiła przekonanie, że jest zdradzana przez swojego partnera bądź partnerkę. Nieważne, że druga połowa nie daje mu do tego żadnych powodów – alkoholik będzie przekonany, że partnerka tylko czeka na okazję, by go zdradzić. W kręgu podejrzanych są wszyscy – przyjaciele, znajomi z pracy, sąsiedzi, a nawet zupełnie obcy ludzie. Atak zazdrości może wywołać rozmowa z sąsiadem na klatce schodowej, czy wskazanie drogi zabłąkanemu kierowcy – wszyscy są podejrzani.

Może też nabrać przekonania, że dookoła niego zawiązał się spisek, a uczestniczą w nim nie tylko niewierna – w jego mniemaniu – partnerka, ale też wszystkie osoby, które mają „pomagać” jej w zdradzaniu partnera i dają jej alibi.

Dla takich osób – zarówno partnerki, domniemanych jej kochanków czy osób, które są „zamieszane w spisek” osoba dotknięta tym zaburzeniem może być nieprzyjemna, czy wręcz agresywna. Osoby uzależnione od alkoholu mają spore problemy z panowaniem nad emocjami, dlatego mogą być niebezpieczne dla otoczenia.

Syndrom Otella zmusza ich także do rozpoczynania śledztwa na własną rękę – śledzą swoją partnerkę, rozliczają z czasu spędzonego w pracy lub na zakupach, a nawet mierzą czas powrotu do domu – każde odstępstwo od normy jest dla nich dowodem zdrady. Mogą też próbować ograniczyć wolność partnerki – odciąć ją od znajomych i rodziny, czy wręcz próbować zamknąć w domu. Może też posunąć się do zainstalowania kamer, podsłuchów lub do wynajęcia usług prywatnych detektywów. Zrobi wszystko, by osaczyć swoją partnerkę i zdobyć dowody zdrady.

Jeśli nie uda mu się ich zdobyć wcale nie odpuści. Po prostu dojdzie do wniosku, że partnerka jest sprytna i przebiegła, więc zacznie starać się jeszcze bardziej i sięgać po coraz to nowsze środki przymusu – może stosować przemoc nie tylko psychiczną, ale też fizyczną.

Wszelkie zapewnienia partnerki, że go nie zdradza są uważane za kłamliwe. Próba przyznania się do wyimaginowanej winy i zdrady, której nie było, też ma bardzo negatywne skutki – wtedy osoba z syndromem Otella tylko się utwierdza w przekonaniu, że ma rację, więc ma prawo do stosowania przemocy psychicznej i fizycznej wobec swojej partnerki, a także do kontrolowania jej na każdym kroku.

Zespół Otella – leczenie

Zespół Otella to choroba, która towarzyszy najczęściej osobom dotkniętym chorobą alkoholową. Dlatego pierwszym krokiem w celu pozbycia się choroby jest zwalczenie uzależnienia od alkoholu. Zachowanie trzeźwości jest tutaj bardzo ważne, dlatego walka z uzależnieniem od alkoholu ma kluczowe znaczenie. Poradzenie sobie z uzależnieniem pomoże też zwiększyć komfort życia, a także zadbać o swoje zdrowie. Proces wychodzenia z nałogu jest złożony i długotrwały – alkoholikiem zostaje się już na całe życie, nawet po latach trzeźwości.

Żeby poradzić sobie z alkoholizmem konieczne będzie zwalczenie uzależnienia na dwóch płaszczyznach – fizycznej i psychicznej. Dlatego tak ważną rolę odgrywa psychoterapia – indywidualna, grupowa oraz rodzinna – każda z nich jest w stanie przynieść osobie walczącej z uzależnieniem szereg korzyści. Terapia indywidualna pomoże zrozumieć swój problem – skąd się wziął i jakie mechanizmy rządzą uzależnieniem, co pomoże unikać tego typu sytuacji w przeszłości.

Na terapiach grupowych, często zwanych po prostu meetingami Anonimowych Alkoholików, każdy uzależniony może znaleźć wsparcie i zrozumienie osób, które borykają się z takim samym problemem. W takich grupach są też osoby, które są w różnym momencie swojej walki z nałogiem, ci bardziej doświadczeni są wsparciem dla nowicjuszy, a ci, którzy są dopiero na początku drogi są swoistym przypomnieniem dla reszty, że nie warto wracać do tego momentu w życiu.

Choć walka z uzależnieniem jest niezwykle ważna, to samo wyjście z alkoholizmu nie zwalczy syndromu Otella.

Tym problemem należy zająć się oddzielnie. Konieczna będzie tutaj psychoterapia, która pomoże zrozumieć, że zazdrość jest chorobliwa i nie ma żadnych podstaw. Najczęściej w przypadku terapii syndromu Otella korzysta się z terapii behawioralno-poznawczej, dzięki czemu chory może zrozumieć sedno swojego problemu. Taka terapia pozwala tez na dojrzenie niewłaściwych wzorców, które rządzą człowiekiem i wypracowanie na ich miejsce nowych.

Terapia w przypadku zespołu Otella nie jest procesem krótkotrwałym – może trwać nawet do końca życia, bo zespół Otella może towarzyszyć człowiekowi już zawsze. Terapia jednak jest w stanie sprawić, że u pacjenta nie wypracują się wzorce urojeniowe, tylko te, które będą zgodne z rzeczywistością, przez co nawroty choroby mogą być rzadsze i mniej niszczycielskie dla otoczenia.

Czasami w przypadku bardzo zaawansowanego syndromu Otella, stosowane jest też leczenie psychiatryczne, z hospitalizacją i wdrożeniem leczenia farmakologicznego włącznie. Wszystko po to, by pacjent przestał być niebezpieczny dla siebie i otoczenia. Nadal jednak bardzo ważną rolę w procesie leczenia odgrywa psychoterapia.

Kompleks Otella

Trudno jest zwalczyć kompleks Otella – czasami pozostaje on z człowiekiem już do końca życia i bez odpowiedniej terapii u specjalisty, może on skutecznie niszczyć życie dotkniętego nim człowieka i całego otoczenia.

Możliwe są jednak działania, które nie dopuszczą do pojawienia się syndromu Otella – najważniejsze jest zaprzestanie spożywania alkoholu, bo to właśnie nałóg najczęściej wyzwala syndrom. Bardzo ważna w syndromie Otella jest też samoocena – osoby, które są nim dotknięte, mają bardzo niską samoocenę. Dlatego ważne jest to, by zwalczyć swoje poczucie niższości i popracować nad samooceną. Ważne jest też nawiązywanie zdrowych relacji – opartych na szacunku i zaufaniu.

Jeśli ktoś w Twoim otoczeniu cierpi z powodu syndromu Otella, możesz spróbować mu pomóc i namówić na terapię. Czasem, gdy osoba dotknięta kompleksem Otella jest wyjątkowo agresywna, leczenie może nakazać sąd.

Zadbaj też o siebie – swoje bezpieczeństwo i zdrowie, także to psychiczne. Jeśli jesteś ofiarą kogoś, kto cierpi na zespół Otella, poszukaj pomocy także dla siebie. Psychoterapia będzie dla Ciebie w takich okolicznościach sporą pomocą i pomoże Ci uporać się z problemami.