Poczucie własnej wartości – jak je skutecznie budować

Dużo mówi się o samoocenie, o poczuciu własnej wartości. O tym, by lubić i szanować nie tylko innych, ale też siebie. I czasami właśnie to ostatnie zadanie jest najtrudniejsze. Człowiek samemu sobie może być największym wrogiem lub najlepszym przyjacielem. Wszystko zależy od tego, co i w jaki sposób o sobie myśli. Łatwo jest powiedzieć „w takim razie trzeba myśleć o sobie dobrze!”. Gdyby to było takie proste, nie byłoby na świecie ludzi, którzy borykają się z niską samooceną i muszą żyć ze wszystkimi jej negatywnymi konsekwencjami.

Poczucie własnej wartości można kształtować i warto to robić. Zdrowe poczucie własnej wartości pomoże Ci w podniesieniu komfortu i zadowolenia z życia. Jak walczyć o podniesienie własnej wartości? Poniżej postaramy się rozwiać Twoje wątpliwości. Czytaj dalej!

Kategoria bloga:

Czym jest poczucie własnej wartości?

Poczucie własnej wartości to stan psychiczny, który określa to, jak się postrzegasz przez samego siebie. Jest tym, co o sobie myślisz, jakie masz zdanie na swój temat i jakie emocje w stosunku do siebie żywisz. Poczucie własnej wartości to też coś, co zależy od wielu czynników. W końcu to, jak o sobie myślisz i co do siebie czujesz nie jest zależne tylko od Ciebie.

Żaden człowiek nie żyje w społecznej próżni. Poczucie własnej wartości jest więc nierozerwalnie związane z danym kręgiem kulturowym, sposobem wychowania przez rodziców i bagażem doświadczeń nabranych przez całe życie. Dotyczy to już spraw związanych z wczesnym dzieciństwem.

Każdy człowiek rodzi się z wysoką, zdrową pewnością siebie. Niemowlęta się nie wstydzą. Cieszą się, gdy widzą swoje odbicie w lustrze, radośnie prezentują swoje ciała, czują dumę i szczęście, gdy uda im się osiągnąć jakiś cel. To wszystko bardzo zdrowe i właściwe podejście do siebie.

Z czasem jednak to wszystko może się zmienić. Na szczęście jednak wcale nie musisz godzić się na niską samoocenę. Możesz walczyć o zachowanie wysokiego, odpowiedniego poczucia własnej wartości. Czasami jest to problematyczne – zwłaszcza jeśli masz już bardzo niską samoocenę. Zmiana sposobu myślenia o sobie, postrzegania siebie jest trudnym i czasochłonnym zadaniem. Jednak warto nad sobą pracować. W końcu poczucie własnej wartości jest naprawdę bardzo ważne. Odpowiednio wysokie pozwala podnieść komfort życia i pozwala odczuwać satysfakcję z tego, co udało się osiągnąć.

Każdy człowiek ma poczucie własnej wartości. Na to poczucie może wpłynąć wiele czynników. Nie na wszystkie masz wpływ, jednak ze wszystkimi możesz starać się walczyć. I podejmij tę walkę. Pamiętaj też o tym, że Ty jesteś osobą, która może wpłynąć na samoocenę własną, ale też najbliższych. Dbaj o to, by Twoje dzieci, rodzina, przyjaciele i inni bliscy Ci ludzie nie myśleli o sobie źle, nie słyszeli od Ciebie ostrych, nieprzyjemnych słów, które ranią i obniżają samoocenę.

Co niszczy poczucie własnej wartości?

Poczucie własnej wartości to uczucie satysfakcji, które wynika z osiągnięć lub pozytywnych cech. Można je również opisać jako o uczucie szacunku dla samego siebie. Poczucie własnej wartości nie jest jednak statyczne; może się wahać w zależności od wydarzeń i doświadczeń życiowych.

Gdy jest niskie, może to prowadzić do spirali negatywnych myśli i emocji. Niskie poczucie własnej wartości może być spowodowane wieloma czynnikami, takimi jak zastraszanie, wykorzystywanie, trauma i depresja. Może być także wynikiem porównywania się z innymi lub posiadania nierealistycznych standardów.

Poczucie własnej wartości może być podkopywanie i niszczone przez naprawdę wiele czynników. Opinia innych, życiowe doświadczenia, problemy, porażki – w życiu może spotkać Cię naprawdę wszystko. Nie wszystko jest możliwe do uniknięcia. Nie wszyscy też mają taką samą odporność psychiczną. Coś, co jednych nie ruszy praktycznie w ogóle, na innych zrobi ogromne wrażenie i odciśnie się na ich psychice. Każdy ma swoją własność odporność psychiczną na różne wydarzenia. A te mogą przecież oddziaływać na samoocenę.

Niska samoocena, jeśli nie jest kontrolowana, może niszczyć związki, szkodzić karierze i prowadzić do problemów ze zdrowiem psychicznym, takich jak lęk i depresja. Dobra wiadomość jest taka, że istnieje wiele sposobów na pokonanie niskiej samooceny. Dzięki wysiłkowi i zaangażowaniu można wyrobić sobie bardziej pozytywną opinię o sobie i odzyskać poczucie kontroli nad własnym życiem.

Jak skutecznie budować poczucie własnej wartości?

Poczucie własnej wartości to coś, co w ciągu całego życia rośnie lub maleje. Nie zawsze masz wpływ na czynniki, które mogą obniżyć Twoją samoocenę. Ostre, niesprawiedliwe słowa ranią, traumatyczne wydarzenia odciskają piętno, a kolejne porażki czy problemy w życiu skutecznie pomagają obniżyć samoocenę.

Nie znaczy to jednak, że nie można pracować nad podwyższeniem swojej samooceny. Poczucie własnej wartości można podnieść i wypracować. Nie jest to łatwe zadanie. Wymaga pracy, motywacji i samozaparcia. Jest jednak możliwe. Co możesz zrobić, by pracować nad swoją samooceną?

Asertywność

Asertywność to cecha polegająca na byciu pewnym siebie i pewności siebie bez agresji. Jest to zdolność do bronienia siebie i swoich przekonań przy jednoczesnym poszanowaniu praw innych osób. Osoby asertywne potrafią jasno i pewnie wyrażać swoje potrzeby i pragnienia, bez obawy, że zostaną odrzucone lub źle zrozumiane. Potrafią też wsłuchiwać się w potrzeby i życzenia innych bez poczucia zagrożenia czy obrony.

Asertywność jest kluczowym składnikiem skutecznej komunikacji i jest umiejętnością, której każdy może się nauczyć. Ucząc się asertywności, możesz poprawić swoje relacje, zbudować pewność siebie i osiągnąć swoje cele.

Osoby nieasertywne nie potrafią w zdrowy sposób odmawiać. Na próby naruszenia granic mogą reagować agresją, co sprawia, że są źle postrzegane przez innych i ludzie się od nich odsuwają. Mogą też nie reagować w ogóle i pozwalać ludziom przekraczać granice. A jeśli tak się stanie, taka osoba może być coraz bardziej wykorzystywana przez innych, co z kolei budzi frustrację. To wszystko może wpłynąć na obniżenie samooceny. Dlatego warto pracować nad własną asertywnością.

Nie jest to proste zadanie, ale warto się go podjąć. Zawsze możesz zgłosić się po pomoc do specjalisty – psycholog czy psychoterapeuta mogą pomóc Ci pracować nad Twoją asertywnością.

Docenianie własnych sukcesów

Ludzie mają tendencje do wyolbrzymiania swoich porażek, a przy tym zapominania o swoich sukcesach i umniejszania im. Warto nauczyć się cieszyć z własnych sukcesów. Nie umniejszaj im, nie porównuj się do innych.

Twoje sukcesy są Twoje i masz prawo się nimi cieszyć, chwalić i czuć dumę z ich powodu. Czuć dumę można ze wszystkiego i nie pozwól sobie tego odebrać. Nawet mały sukces nadal nim jest. Jeśli udało Ci się zrobić coś, z czym nie radziłeś sobie przez dłuższy czas, jeśli udało Ci się zrobić coś, co Cię cieszy – ciesz się tym i nie daj sobie tego odebrać. Niezależnie od tego, czy było to ułożenie kostki Rubika, zrobienie szalika na szydełku, rozwiązanie trudnego sudoku czy może zdobycie awansu – wszystko to jest ważne. Ciesz się swoimi sukcesami. Nawet jeśli są małe. Bo sukcesy mogą być małe, ale to nie znaczy, że są nieistotne.

Świadome życie

Warto żyć w sposób świadomy. To jeden z bardzo ważnych filarów pewności siebie. Osoba, która żyje w sposób świadomy rejestruje fakty, zwraca uwagę na to, co się dzieje i podchodzi do tego wszystkiego z szacunkiem. Tak odbierane fakty mogą być trudne i bolesne, jednak warto wykazać się tą odwagą, by zobaczyć to, co się naprawdę dzieje. Osoba, która tak odbiera rzeczywistość, nie myli faktów i interpretacji. Fakt to to, co się dzieje. A interpretacja jest tym, co podpowiada Ci mózg na ten temat.

W praktyce interpretacja często może wiązać się z dopisywaniem sobie pewnych rzeczy. Tu warto posłużyć się pewnym przykładem. Wyobraź sobie, że idziesz ulicą i nagle, za swoimi plecami słyszysz wybuch śmiechu. Co się stało? Ktoś zaczął się śmiać na ulicy. To fakt. Czym jest więc interpretacja?

Interpretacja jest tym, co pojawia Ci się w głowie, to o czym myślisz i jakie odczuwasz emocje w takiej sytuacji. Ktoś zaczął się śmiać. Mózg natychmiast może zacząć produkować czarne scenariusze. Osoba z niską samooceną, niepewna siebie, może natychmiast wysnuć wniosek, że śmiano się z niej, że jest obiektem niechcianego zainteresowania, ktoś widzi i wytyka jej wady, śmieje się z niej i chce ją upokorzyć. Śmiech może oznaczać coś zupełnie niewinnego i niezwiązanego z daną osobą. Jednak mózg podsunie właśnie taką interpretację.

Dlatego świadome życie, świadome rejestrowanie i odbieranie faktów takimi, jakimi w istocie są, bez nakładania na to subiektywnych odczuć to coś bardzo ważnego. To też trudne do osiągnięcia, wymaga bowiem zmiany sposobu myślenia. Jednak można to wypracować. Wymaga to czasu i pracy, ale warto to zrobić. Pomocą w zmianie sposobu myślenia na lepsze i zdrowsze może być też podjęcie psychoterapii.

Samoakceptacja

To bardzo ważne, by siebie lubić tak po prostu. Często to właśnie Ty jesteś swoim największym krytykiem. Miłość własna ma duże znaczenie i nie jest czymś złym. Warto to zrozumieć. Zastanów się – czy wobec siebie nie jesteś zbyt ostry? Może innym wybaczasz błędy, których sobie wybaczyć nie potrafisz? Może do innych podchodzisz łagodniej niż do siebie?

Samoakceptacja to zrozumienie, że nie trzeba być idealnym. Perfekcja nie istnieje, a dążenie do niej może być wykańczającym zadaniem. Masz prawo popełniać błędy, masz prawo się mylić. Masz też prawo wybaczyć sobie błędy i pomyłki i spróbować raz jeszcze. Jeśli polubisz samego siebie, zaczniesz zauważać swoje własne zalety, a nie tylko wady, Twoja samoocena ulegnie poprawie.

Każdy ma wady. Każdy ma też zalety. Naucz się doceniać własne zalety, patrzeć na siebie mniej krytycznie, a Twoja pewność siebie tylko na tym zyska.

Samodzielność w zaspokajaniu potrzeb

Jesteś osobą samodzielną i niezależną. Nie musisz czekać aż inni zaspokoją Twoje własne potrzeby. Nie wymagasz tego od innych, nie polegasz wyłącznie na innych i sam dbasz o siebie. Oczywiście, nie oznacza to, że odsuwasz się od ludzi. Nie o to przecież chodzi. Możesz prosić, otrzymywać i dawać. To, co jest ważne to brak uzależnienia od innych osób.

Jeśli będziesz samodzielnie zaspokajać swoje potrzeby, jeśli nie będziesz od kogoś zależny i Twoja samoocena nie będzie zależeć od osób trzecich, będziesz żyć lepiej. Będziesz mógł budować zdrowe, partnerskie związki i nawiązywać dobre, mocne relacje. Unikniesz za to relacji toksycznych i szkodliwych. Nie pozwól na to, by ktoś był Twoim nadzorcą, by ktoś mówił Ci co masz robić, co Ci wolno i czego nie wolno. Nie pozwól, by ktoś Cię kontrolował i rozkazywał. Nie musisz żyć pod cudze dyktando. Nie musisz spełniać cudzych oczekiwań i żyć zgodnie z cudzymi wyobrażeniami. Możesz żyć tak, jak chcesz i samodzielnie dbać o siebie.

Brak generalizacji

„Ja zawsze…”, „ja nigdy…” – to nie są dobre wyrażenia. Jeśli będziesz coś tak kategorycznie zakładać, wpłynie to negatywnie na Twoje poczucie wartości. W końcu jeśli nigdy nic Ci się nie udaje i zawsze odnosisz porażkę to po co się starać? To bardzo niszczące i niewłaściwe myślenie. Generalizacja jest swego rodzaju uproszczeniem. Jednak nie jest uproszczeniem dobrym. Szufladkowanie ludzi, szufladkowanie samego siebie z reguły nie przynosi nic dobrego.

Nie generalizuj. Jeśli nie możesz dogadać się z innymi ludźmi, nawiązać jakiejś relacji, nie zakładaj, że „ja zawsze wszystko psuję”, „ja nigdy nie umiem rozmawiać”. Po prostu przeanalizuj konkretną sytuację i zastanów się, co w niej poszło nie tak, jak mogło. Oczywiście, nie chodzi o obwinianie się – to nigdy nie przynosi nic dobrego i jeszcze bardziej obniża samoocenę.

Chodzi o pracę nad sobą. Generalizowanie, przylepianie samemu sobie etykietek i szufladkowanie samego siebie jest przeciwieństwem pracy nad sobą i hamuje Twój rozwój. Czasami trudno jest zmienić sposób swojego myślenia o samym sobie. Te wzorce tkwią bardzo głęboko w ludzkim umyśle. Ich zmiana wcale nie jest łatwa. Nie spodziewaj się, że wszystko przyjdzie samo, z dnia na dzień i bez żadnych problemów.

Jeśli czujesz, że potrzebujesz wsparcia i nie dajesz sobie rady samodzielnie, nie poddawaj się. Zgłoś się do specjalisty, podejmij psychoterapię lub skonsultuj się z psychologiem. Zmiana schematów myślenia z negatywnych i niszczących na pozytywne jest możliwe!

Skoncentrowanie na sukces

Warto mieć w życiu cel, do którego się dąży. Ważne, by był to cel realny do wykonania w określonym zakresie czasu. Nie zakładaj za dużo, bo możesz się bardzo mocno rozczarować. Jednak nie zakładaj z góry porażki, bo wtedy nie będziesz mieć motywacji do działania, wpadniesz w negatywne myśli, generalizację i Twoja samoocena będzie coraz niższa.

Skoncentruj się na osiągnięciu sukcesu i powoli dąż do celu. Pamiętaj, że każdy mały krok przyczynia się do zakończenia Twojej drogi i osiągnięcia zamierzonego celu. Szukaj wyzwań, możliwości rozwoju, sprawdzenia swoich sił. Nie rób jednak nic wbrew sobie, nic na siłę. Rozwijaj się świadomie i w kierunku, który Cię najbardziej pociąga. Nie kieruj się opiniami innych – wszystko może być pożyteczne, może być powodem do dumy i radości. A jeśli osiągniesz zamierzony cel, Twoje poczucie własnej wartości będzie o wiele większe.

Inne podejście do porażek

Porażki się zdarzają. Nawet jeśli nastawiasz się na sukces i robisz wszystko, by go osiągnąć, to jednak nie jesteś w stanie przewidzieć wszystkiego, co się wydarzy w Twoim życiu. Nie na wszystkie kwestie masz wpływ. Nie wszystko zależy od Ciebie. Porażka może się zdarzyć nawet jeśli zrobiłeś wszystko, co w Twojej mocy, by było inaczej.

Nie poddawaj się. Porażka to nie jest koniec świata. Nie traktuj jej jako dowodu na to, że nic Ci nie wychodzi i jesteś do niczego. Każda porażka niesie ze sobą nowe doświadczenia. Z każdej porażki możesz wyciągnąć cenną lekcję na przyszłość.

Nauka na błędach może być bolesna, ale z całą pewnością jest bardzo pouczająca i może uchronić Cię przed powtarzaniem tych samych błędów w przyszłości. Z każdego zdarzenia można wyciągnąć coś dobrego dla siebie.

Dlaczego warto zadbać o poczucie własnej wartości?

Poczucie własnej wartości jest ważne, ponieważ wpływa na to, jak postrzegasz samego siebie i w jaki sposób wchodzisz w interakcje z otaczającym nas światem. Osoby z wysoką samooceną są zazwyczaj bardziej pewne siebie i mają ogólnie pozytywne spojrzenie na życie. Są też bardziej skłonne do podejmowania ryzyka i dążenia do realizacji swoich celów.

Z drugiej strony, osoby z niską samooceną często wątpią w swoje możliwości i uważają, że nie są wystarczająco dobre. Mogą unikać trudnych sytuacji i w rezultacie tracić szanse. Ważne jest, aby dbać o poczucie własnej wartości, ponieważ może ono mieć znaczący wpływ na jakość życia. Inwestuj w siebie, poświęcając czas na robienie rzeczy, które sprawiają Ci radość i budują Twoją pewność siebie. Pielęgnując poczucie własnej wartości, inwestujesz w swoje przyszłe szczęście i sukces.

Jeśli trudno Ci uporać się z tym wszystkim samodzielnie, zgłoś się po pomoc do specjalisty. Niska samoocena, niskie poczucie własnej wartości naprawdę bardzo mocno i bardzo negatywnie wpływa na Twoją jakość życia. Nie musisz się z tym zgadzać.

Oceń wpis
Jeśli podoba Ci się ten artykuł, udostępnij go swoim znajomym.