Psychoterapia psychoanalityczna – Terapia i Leczenie

Czy psychoanaliza i psychoterapia psychoanalityczna są tym samym?

Psychoanaliza i psychoterapia psychoanalityczna mogą wydawać się tym samym. Ta druga wywodzi się z pierwszej, różnią się intensywnością i metodą pracy. Psychoanaliza to zazwyczaj 4 sesje tygodniowo, w psychoterapii psychoanalitycznej optymalna ilość sesji to 2-3. Zdarza się jednak, że pacjenci zaczynają psychoterapię psychoanalityczną od jednej sesji tygodniowo. Dzieje się tak na przykład u osób, które spotykają się pierwszy raz z psychoterapią, lub kiedy występują trudności z bliskością lub zaufaniem.

Co z tą kozetką?

Kozetka to głównie atrybut psychoanalityka. Pojawia się czasem w gabinetach psychoterapeutów psychoanalitycznych, którzy mieli doświadczenie terapii w takich warunkach. Zasadniczo jednak praktykuje się rozmowę twarzą w twarz, na fotelach. Kozetka uwydatnia procesy podświadome, nie oznacza to jednak, że brakuje ich przy pracy na fotelach.

Na czym polega psychoterapia psychoanalityczna?

Psychoterapia psychoanalityczna jest metodą niedyrektywną, oznacza to, że nie opiera się na radach, wytycznych jak żyć, ćwiczeniach, pracach domowych. Istotą pracy jest poznawanie tego jacy jesteśmy i dlaczego właśnie tacy.

,,Ale ja przecież siebie dobrze znam”.

Wielu z nas ma takie przekonanie. Prawda jest taka, że nasza świadoma część umysłu to tylko czubek góry lodowej. Większość naszego życia psychicznego zachodzi pod powierzchnią, w podświadomości. Pierwsze doświadczenia z naszego życia zapisują się na poziomie naszego ciała i ogólnych nastawień – nie mają formy zwykłych wspomnień. Treści i konflikty psychiczne z różnych etapów rozwojowych są wypierane żeby nie zakłócać kolejnych. Uczucia, pragnienia, fantazje, traumy, fakty o nas, mogą być zbyt bolesne i trudne do przyjęcia. Psychika stara się zachować nas w stabilnym stanie umysłu, dlatego używa mechanizmów obronnych aby blokować lub zniekształcać niektóre informacje z naszego wnętrza lub rzeczywistości zewnętrznej. Ta cała bogata struktura żyje w nas, kierując naszymi życiowymi wyborami, reakcjami, tym jak przeżywamy siebie i świat.

Jak można odkryć to całe bogactwo?

Stałe godziny sesji, neutralność psychoterapeuty, swoboda mówienia tego, co przyjdzie nam na myśl wprowadzają nas w stan regresji. Jest to bezpieczny i rozluźniony stan umysłu, w którym możemy znowu rozwijać się jak dziecko. Siła naszych mechanizmów obronnych ulega wtenczas osłabieniu. Pacjent domyślając się jaki jest jego terapeuta, przenosi swoje stany umysłu związane z pierwszą ważną osobą w jego życiu, na analityka. Zjawisko to nazywamy przeniesieniem. Terapeuta uważnie obserwuje to zjawisko i swoje reakcje emocjonalne. Dzięki temu zyskuje lepszy obraz prawdopodobnego kształtu tej podstawowej relacji. Stanowi ona matrycę tego, jak wchodzimy w kontakt ze światem i innymi ludźmi. Terapeuta psychoanalityczny analizuje też sny, wolne skojarzenia, przejęzyczenia, schematy zachowań i niezwykłe, na pozór spontaniczne zachowania. To wszystko razem stanowi furtkę do podświadomości. Psychoterapeuta psychoanalityczny formułuje na podstawie zgromadzonego materiału interpretacje. Mają one na celu w zrozumiały sposób przybliżyć nam to co kryje się w naszej podświadomości.

W jaki sposób ta wiedza jest dla nas lecząca?

Nie jest to proces czysto intelektualny. Dzięki interpretacją i relacji z terapeutą, przeżywane sytuacje tworzą pełniejszy, bardziej złożony obraz. Otwierając nas tym samym na nową rzeczywistość, przeżywanie wszystkiego w nowej postaci. Budzi to wiele nowych procesów emocjonalnych, otwiera tamę dla nowych rozwiązań i zmiany. Tępy wcześniej ból zmienia się w prawdziwe cierpienie. W efekcie tego wszystkiego możemy się nauczyć lepiej radzić z tym, co było dla nas wcześniej bardzo konfliktowe lub bolesne. Odciskało się w nas z taką siła że powodowało w nas objawy, zakłócało nasze życie, nie pozwalało nam być sobą.

Jak długo trwa psychoterapia psychoanalityczna?

Psychoterapia psychoanalityczna jest procesem długoterminowym. Struktura osobowości, która budowała się przez wiele lat życia, nie może być zmieniona w kilka miesięcy. Istnieją badania wykazujące, że po roku terapia nie toczy się tylko wcześniejszym rozpędem, ale prowadzi do dalszego obniżenia objawów i lepszej adaptacji do życia. Z moich doświadczeń wynika że pacjenci pragną długich, prawdziwych i stabilnych relacji w swoim życiu. Relacja z terapeutą może stać wzorcem takich relacji na przyszłość. Ważną częścią psychoterapii jest też uświadomienie sobie i przekształcenie swoich schematów wchodzenia w relacje. One determinują nasze postrzeganie świata i ogólne samopoczucie.

Czy terapeuta psychoanalityczny milczy przez większość sesji?

Jest to wizerunek zaczerpnięty z filmów i literatury. Powoduje to wrażenie, że jest to postawa obojętności. Neutralność terapeuty wcale jednak tego nie oznacza. Terapeuta jest przez cały czas bardzo uważny na to, co dzieje się z pacjentem i nim podczas sesji. Sam doznaje wielu emocji w reakcji na kontakt z pacjentem, przechodzi też przez morze wolnych skojarzeń. Stara się to wszystko przetrawić i połączyć w jasny obraz, czyli interpretację. Jednocześnie nie okazując rzeczy niezwiązanych z tematem, który mogłyby zakłócić neutralność procesu terapii. Innymi słowy, mogłoby to wprowadzić materiał terapeuty na miejsce materiału pacjenta, lub zmieszać je na tyle, że byłyby nie do rozróżnienia. Obraz milczącego cały czas psychoterapeuty psychoanalitycznego jest niezgodny z prawdą. Każda sesja jest inna, więc czasem więcej jest wyrażone przez słowa, a czasem więcej przez milczenie i sygnały niewerbalne. To jak wygląda kontakt z pacjentem zależy od osobowości terapeuty, jego stylu pracy. Styl pracy jest też zależny od tego, jaką osobą jest pacjent. Dobry terapeuta potrafi się dostosować do specyficznego języka i wrażliwości innego człowieka.

Co jest siłą psychoanalizy? 

Psychoanaliza jest teorią i metodą rozwijaną od ponad 100 lat. W trakcie tego czasu myśl Freuda została wzbogacona przez takich znakomitych myślicieli jak Melanie Klein, Wilfred Bion, Hanna Segal, Donald Winnicott, Jacques Lacan. Do dzisiaj jest ona obecna w psychiatrii, psychoterapii, sztuce, filozofii, polityce i filmie. Wciąż żywa i wciąż się rozwijająca. Ten artykuł tylko bardzo powierzchownie dotyka tematu tego, czym jest psychoanaliza i psychoterapia psychoanalityczna. Moją intencją było jednak przystępne przybliżenie, w zrozumiały sposób, istoty tego co jest leczące w tym podejściu.

Udostępnij: