Jak być asertywnym?

Kategoria bloga:

W życiu często pojawiają się sytuacje, w których chcemy powiedzieć „nie”, ale nie zawsze wiemy jak to zrobić. Boimy się urazić drugą stronę przez co niejednokrotnie jesteśmy zmuszeni zrobić coś na co nie mamy ochoty. Jak nauczyć się asertywności i czy jest to w ogóle możliwe?

Co to jest asertywność?

Asertywność to termin psychologiczny oznaczający posiadanie i wyrażanie własnego zdania. Nie jest to jednak, jak się powszechnie nieprawidłowo uważa, jedynie „umiejętność mówienia nie”. Asertywność bowiem to umiejętność wyrażania własnego zdania, uczuć i postaw w sposób otwarty, w granicach nie naruszających praw, ani psychicznego terytorium innych. To zdolność zachowania się równocześnie z szacunkiem dla siebie i dla innych.

Asertywność to umiejętność nabyta, co oznacza to, że nie rodzimy się z nią i możemy, a nawet powinniśmy, się jej nauczyć. Jako ludzie bardzo różnimy się pod względem zdolności do bycia asertywnymi, a wchodząc w relacje z innymi rozwijamy te zdolności często w stronę ugodowości bądź też znacznej roszczeniowości wobec innych. Osoby asertywne potrafią zadbać o to co jest dla nich ważne, nikogo przy tym nie raniąc ani nikim nie manipulując. Nie psując swoich relacji z innymi osoby asertywne zdają się być szczęśliwsze i zdrowsze psychicznie.

Asertywność a krytyka

Bycie asertywnym to nie tylko otwarte wyrażanie swojego zdania. Termin ten łączy się ściśle także z umiejętnością przyjmowania i wyrażania krytyki, a także pochwał. Postawa asertywna towarzyszy najczęściej ludziom posiadającym adekwatny obraz własnej osoby, w związku z czym stawiają oni sobie realistyczne cele, wykorzystują swoje umiejętności i możliwości i co za ty idzie, znaczniej lepiej przyjmują krytykę. Biorąc ją do serca, potrafią przekonać się do pracowania nad sobą i poprawy tego, co może nie jest do koca idealne.

Jaka jest osoba asertywna ?

Osoba asertywna przede wszystkim czuje się swobodnie będąc sobą przed innymi. Jest pewna siebie, ale nie przekracza granicy zarozumiałości. Jest szczera i wie jak postępować z ludźmi, dzięki czemu nie popada w konflikty. Dobre pożycie z innymi odbija się pozytywnie na jej zdrowiu i funkcjonowaniu. Taka osoba ma także adekwatną świadomość własnych mocnych i słabych stron, dzięki czemu nie jest mocno zależna od chwilowych sukcesów i porażek. Potrafi pozwolić sobie na popełnienie błędu i następnym razem wykonać coś lepiej.

Jak być asertywnym?

Własną asertywność można aktywnie rozwijać korzystając z pomocy psychoterapeuty, psychologa lub podczas tak zwanych treningów asertywności. Asertywności uczymy się jednak przez całe życie, powoli pozyskując nowe umiejętności. Asertywność wymaga pewności, że to, co myślimy i czujemy jest istotne i po prostu, liczy się. Daje ona poczucie mocy i wiarę w siebie. Dlatego warto nad nią pracować. Trening można rozpocząć od wypunktowania swoich mocnych stron.

Asertywność w pracy

W pracy znajdujemy się w otoczeniu ogromnej presji, która na nas oddziałuje, czy to ze strony szefa czy też współpracowników. A kiedy czujemy się od kogoś zależni. Wtedy o wiele trudniej jest nam obronić własne zdanie, a jeszcze trudniej odmówić wykonania zadania zleconego nam przez osoby wyżej postawione, pomimo, że nie wchodzi ono w zakres naszych obowiązków.

Niestety nasza niezdolność do mówienia “nie” rzadko jest rozpatrywana jako korzyść. Częściej odwraca się jednak przeciw nam. Utrudnia nam rozwój osobisty i może negatywnie wpłyną na nasze stosunki z innymi. Ludzie, którzy nie są w pracy asertywni, gromadzą w sobie negatywne emocje, które tylko czekają, aby wybuchnąć w najgorszej możliwej sytuacji.

Prawdziwa asertywność w pracy powinna być pozbawiona agresji, poczucia winy oraz strachu. Warto od początku pokazywać, że znamy swoją wartość oraz konsekwencje mówienia tego, co naprawdę myślimy. Nie należy jednak być zbytnio nachalnym i za wszelką cenę pokazywać nasze umiejętności.

Trening asertywności

Aby polepszyć swoje zdolności asertywności warto skorzystać z grupowego szkolenia poświęconego rozwojowi tej umiejętności. Treningi asertywności odbywają się często w formie grupowego bądź indywidualnego kursu, składającego się z kilku spotkać, na którym można poznać ciekawe techniki i nauczyć się wykorzystywać je w praktyce.

Podczas treningu można opanować wiele przydatnych umiejętności, takich jak na przykład posługiwanie się komunikatami w formie „ja” zamiast „ty”. Oznacza to nieocenianie rozmówcy, a wyłączne wyrażanie w sytuacji konfliktowej rozmowie własnych odczuć.

Techniki warte zapamiętania

  • Zdarta płyta

W asertywności tak jak i w wielu innych dziedzinach najważniejsza jest konsekwencja w działaniu. Często spotkamy się z sytuacją, w której jednorazowa odmowa nie wystarczy. Co wtedy zrobić? Czy powinniśmy za każdym razem odpowiadać „nie”, gdy tylko zostaniemy zapytani o dokładnie tę samą sprawę? Z pomocą przychodzi tak zwana „technika zdartej płyty”. Polega ona na powtarzaniu kilkukrotnie, do skutku, dokładnie takiego samego komunikatu. Jeśli raz odmówimy pozostania w pracy po godzinach, a szef w dalszym ciągu przez kilka kolejnych dni zwraca się do nas z tą samą prośbą, za każdym razem, tak jak zdarta płyta, powtarzamy (w sposób grzeczny, acz stanowczy) ten sam komunikat, na przykład
„Nie mogę zostać w pracy dłużej, mam inne plany. Zajmę się tym tematem jutro po przyjściu do pracy.”

  • Mistrz jujitsu

Ta technika zawdzięcza swoją nazwę oczywiście wschodnim sztukom walki. Jej kluczowym punktem jest wykorzystywanie w rozmowie argumentów, które zostały użyte przez rozmówcę, a nie przeciwstawianie się im lub uleganie im. Dla przykładu – gdy kolega z pracy prosi nas, abyśmy zastąpili go w biurze i przywołuje sytuację, w której to on zastąpił nas na naszą prośbę, możemy odpowiedzieć „Pamiętam Twoją pomoc i w dalszym ciągu jestem Ci bardzo za nią wdzięczny. Nie mogę jednak zostać za Ciebie w biurze, ponieważ mam już inne plany i nie mogę ich przełożyć.”

  • Jestem słoniem

Technika bardzo ciekawa, ale co najważniejsze, skuteczna. Przy trudnej odmowie pomocne okazuje się wyobrażenie sobie, że jest się słoniem – wielkim, kroczącym powoli spokojnym krokiem, widocznym i pewnym siebie, ale jednocześnie łagodnym. Dzięki takiemu wyobrażeniu zaczynamy mówić wolniej i spokojniej, nasz oddech staje się regularny i jednolity, nie boimy się patrzeć naszemu rozmówcy w oczy i, co jest bardzo istotne przy umiejętności asertywności, nie działamy pod wpływem emocji.

Problem z asertywnością

Czasem brak asertywności to także głębsze problemy z własną osobowością, zaniżone poczucie wartości, nierozwiązane problemy z przeszłości, traumatyczne dzieciństwo czy ukryta maskowana depresja, która powoduje że mamy problem z wyrażaniem naszych potrzeb. W takich przypadkach treningi asertywności nam nie pomogą albowiem problem tkwi zupełnie gdzie indziej, ukryte głęboko w nas samych a których często nie jesteśmy świadomi. Konsultacja psychologiczna pomoże nam lepiej zrozumieć przyczyny powstawania problemu, wskaże potencjalne drogi rozwiązania a także pozwoli nam odkryć siebie na nowo.

Zrozumienie prawdziwych przyczyn braku asertywności to pierwszy krok do zmiany, która podniesie komfort naszego życia na taki jaki każdy z nas zasługuje. 

Udostępnij: